หลายคนสงสัยว่า ราคาทองที่ร้านทองทั่วประเทศใช้ตรงกันได้อย่างไร ใครเป็นคนกำหนด และทำไมบางวันเปลี่ยนราคาหลายสิบครั้ง หน้านี้ goldhit.com อธิบายขั้นตอนการกำหนดราคาทองของไทยตั้งแต่ต้นจนจบ พร้อมตัวอย่างการคำนวณที่ลองทำตามได้เอง

ใครเป็นผู้ประกาศราคาทอง

ราคาทองอ้างอิงของประเทศไทยประกาศโดย สมาคมค้าทองคำ (Gold Traders Association) ซึ่งรวมตัวผู้ค้าทองรายใหญ่ของประเทศ ราคาที่ประกาศเรียกกันว่า “ราคาสมาคม” ร้านทองทั่วไทยใช้เป็นราคากลางในการซื้อขาย ดูประกาศอย่างเป็นทางการได้ที่เว็บไซต์ goldtraders.or.th

สมาคมไม่ได้ตั้งราคาตามใจชอบ แต่คำนวณจากราคาตลาดโลกและค่าเงิน แล้วปรับให้เข้ากับภาวะซื้อขายในประเทศ ตามขั้นตอนด้านล่าง

4 ตัวแปรที่ใช้คำนวณราคาทองไทย

1. ราคาทองโลก (Gold Spot)

คือราคาทองคำบริสุทธิ์ต่อ 1 ออนซ์ในตลาดโลก หน่วยเป็นดอลลาร์สหรัฐ เปลี่ยนแปลงตลอด 24 ชั่วโมงในวันทำการ มีสองฝั่งคือ ราคาเสนอซื้อ (Bid) และราคาเสนอขาย (Ask) เวลาไทยนำเข้าทองจะอ้างอิงฝั่ง Ask เวลาส่งออกจะอ้างอิงฝั่ง Bid

2. ค่าพรีเมียมหรือส่วนลด (Premium / Discount)

การขนทองจริงข้ามประเทศมีค่าใช้จ่าย เช่น ค่าขนส่ง ค่าประกันภัย ค่าหลอมและค่าดำเนินการ ผู้ค้าต่างประเทศจึงคิดค่าพรีเมียมเพิ่มจากราคา Spot เมื่อไทยนำเข้า และหักส่วนลดเมื่อไทยส่งออก ในภาวะปกติตัวเลขนี้ไม่มาก แต่ช่วงที่ทั่วโลกแย่งซื้อทองพร้อมกัน ค่าพรีเมียมอาจสูงขึ้นหลายเท่า

3. อัตราแลกเปลี่ยนบาทต่อดอลลาร์

เมื่อได้ราคาเป็นดอลลาร์แล้ว ต้องแปลงเป็นเงินบาทด้วยอัตราแลกเปลี่ยนที่ใช้จ่ายเงินระหว่างประเทศจริง ค่าเงินบาทจึงมีผลต่อราคาทองไทยโดยตรง บาทอ่อน ทองแพงขึ้น บาทแข็ง ทองถูกลง

4. ภาวะซื้อขายในประเทศ (Demand / Supply)

สมาคมดูด้วยว่าตอนนั้นตลาดในไทยมีแต่คนอยากซื้อหรืออยากขาย ผู้ที่ซื้อขายทองในตลาดไทยมีหลายกลุ่ม เช่น ผู้นำเข้าและส่งออก ร้านค้าส่ง ร้านค้าปลีก และนักลงทุนทั้งรายใหญ่รายย่อย ถ้าราคาที่ประกาศถูกกว่าตลาดโลกมาก จะมีคนรีบกว้านซื้อทองในไทยไปส่งออก ถ้าแพงกว่ามาก จะมีคนนำเข้าทองมาขายทันที สมาคมจึงต้องตั้งราคาให้อยู่ในจุดที่สมดุล

ตัวอย่างการคำนวณ

ทองแท่งไทย 1 บาท หนัก 15.244 กรัม ความบริสุทธิ์ 96.5% ส่วน 1 ออนซ์ทรอย หนัก 31.1035 กรัม เมื่อแปลงหน่วยจะได้ตัวคูณประมาณ 0.473 สูตรคร่าว ๆ จึงเป็น

ราคาทองแท่ง 1 บาท ≈ (Spot + พรีเมียม) × ค่าเงินบาท × 0.473

• สมมติราคาทองโลก 4,000 ดอลลาร์ต่อออนซ์ และค่าพรีเมียม 2 ดอลลาร์
• ค่าเงิน 33.70 บาทต่อดอลลาร์
• คำนวณได้ (4,000 + 2) × 33.70 × 0.473 ≈ 63,790 บาท
• จากนั้นสมาคมปัดเป็นตัวเลขกลม ๆ และกำหนดราคารับซื้อกับราคาขายออกให้ห่างกันเล็กน้อย

ตัวเลข “คาดการณ์” บนหน้าแรกของ goldhit.com ใช้หลักคิดเดียวกันนี้ คำนวณจากราคาทองโลกและค่าเงินบาทล่าสุด เพื่อช่วยดูว่ารอบประกาศถัดไปมีแนวโน้มขึ้นหรือลงประมาณเท่าไร

ทำไมบางวันเปลี่ยนราคาหลายครั้ง

สมาคมจะประกาศราคาใหม่ทุกครั้งที่ราคาทองโลกหรือค่าเงินบาทเปลี่ยนไปมากพอ วันที่ตลาดนิ่งอาจประกาศเพียงไม่กี่ครั้ง แต่วันที่มีข่าวใหญ่ เช่น การประชุมธนาคารกลางสหรัฐ หรือข่าวสงคราม อาจเปลี่ยนราคาหลายสิบครั้งในวันเดียว แต่ละครั้งจะมีลำดับ “ครั้งที่” กำกับไว้ ดูราคาย้อนหลังทุกครั้งได้ที่หน้าราคาทองย้อนหลังของ goldhit.com

ราคาทองแท่งกับทองรูปพรรณต่างกันอย่างไร

• ทองแท่ง มีราคารับซื้อและราคาขายออกห่างกันไม่มาก เหมาะกับการเก็บสะสมหรือลงทุน
• ทองรูปพรรณ เวลาซื้อต้องจ่ายค่ากำเหน็จ (ค่าแรงทำลาย) เพิ่ม ซึ่งแต่ละร้านและแต่ละลายคิดไม่เท่ากัน เวลาขายคืน ร้านจะรับซื้อตามราคารับซื้อทองรูปพรรณของสมาคม ไม่คืนค่ากำเหน็จ

ข้อมูลในหน้านี้เรียบเรียงโดยทีมงาน goldhit.com เพื่อการศึกษา ราคาอ้างอิงอย่างเป็นทางการให้ดูจากประกาศของสมาคมค้าทองคำ